Ngjarje

Ekspozita "Shqipëria në luftë 1939-1944"
27 nëntor, ora 18:00


Ekspozita e hapur më datë 27 nëntor në mjediset e BKSH-së i kushtohet teatrit kompleks të luftës në territorin e shtetit shqiptar gjatë Luftës së dytë botërore. Tashmë pas 70 vjetësh, shqyrtimi dhe studimi i saj nxit në një rikthim modern e bashkëkohor te dokumenti arkivor, rikthim te dëshmia e përjetimit, te imagjinarja kolektive, te rindërtimi retrospektiv, te debati konceptual e deri te domosdoshmëria e përhershme e rishkrimit. Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë u bë pjesë e këtij refleksioni përmes një përzgjedhjeje cilësuese nga fondi i çmuar albano-balkanologëve e historianëve europianë e më gjerë, kontributi i të cilëve u paraqit për herë të parë për publikun shqiptar, duke tërhequr vëmendjen mbi qasjen dokumentare të trajtimit të Shqipërisë së përfshirë në Luftën II botërore.

Për kuratorët e kësaj ekspozite – shpjegoi drejtoresha e BKSH Persida Asllani -, shqyrtimi i historisë u gjykua i lidhur ngushtë edhe me dëshminë e atypëratyshme, edhe me dëshminë refleksive, edhe me imazhin që dëshmon vetë, por edhe imazhin e rindërtuar, edhe emocionin e subjektit dëshmues, por edhe emocionin e subjektit shqyrtues, edhe objektivizimin e faktit, por edhe atë të shkrimit. Prandaj një pjesë e konsiderueshme e eksponateve të paraqitura rreken jo vetëm të strukturojnë informacionin shkencor mbi Luftën II botërore, por edhe na shpien te gjurma reale e luftës në jetën e vendit.

Ekspozita synoi trajtimin e perspektivave nga më të larmishmet, por sidomos tronditëse. Makrostruktura e Luftës II botërore në territorin shqiptar zë fill me pushtimin e Shqipërsië më 7 prill 1939 dhe vijon me ndërlikimet e luftës italo-greke, luftën antifashiste e atë antinaziste, me misionet ushtarake e deri te ato ideologjike, me grupimet politike dhe veprimet kolektive, duke u përshkuar nga rrjeti më i dendur i mikrokozmosit tragjik të luftës përmes jetës në luftë. Pikërisht nga këto pamje në dukje të vogla ngrihet edhe dëshmia e madhe e Luftës. Lufta dhe fëmijët, lufta dhe letërsia, lufta dhe dëshmimi, lufta dhe imazhi, por edhe lufta e imazheve, lufta e simboleve dhe lufta e ideve, vijnë në këtë ekspozitë duke ftuar për një ripërjetim të këtij moment tragjik të Historisë, i cili vijon të bashkëveprojë në mënyrë të pashmangshme me të tashmen tonë.