Ngjarje

Bektashizmi në kulturën shqiptare

ekspozitë dhe konferencë - 24 qershor, 2015

 


Marrëdhënia e Bektashizmit me historinë dhe kulturën shqiptare u bë tema qendrore e një ekspozite dhe konference shkencore në Bibliotekën Kombëtare paraditen e 24 qershorit. Përmes ekspozitës Bektashizmi në kulturën shqiptare BKSH ka synuar një rrugëtim hulumtues mbi gjurmën historike dhe kulturore të tarikatit Bektashian në jetën shpirtërore, shoqërore e kombëtare shqiptare. Ky rrugëtim shpalos, prej zanafillës së tij historike te pamja e sotme moderne, një gjendje specifike besimi e të besuari, në kërkim të pandërprerë të kuptimit të thelbit të Zotit dhe njeriut, në sprovë të përhershme të lartësimit shpirtëror e tolerancës dhe në një harmonizim të rrallë mes ndjeshmërisë atdhetare e universalitetit të qenies.

Në fjalën përshëndetëse, drejtoresha e BKSH-së, Prof. Dr. Persida Asllani sqaroi se “është pikërisht kjo harmoni komplekse që karakterizon edhe ekspozimin e veprave, studimeve e ilustrimeve të përzgjedhura, që nga frymëzimet mistike të shkrimtarëve më të njohur sufi botërorë, librat e dorëshkrimet e hijshme të të cilëve janë pjesë e fondit të BKSH-së, te “Lulet e verës” e “Qerbelaja” e Naimit, por edhe platforma ideologjike e Samiut, moderne e bashkëkohore në 165-vjetorin e tij të lindjes, nga misteret e kaligrafisë te ornamentet dhe arkitektura e vendeve të kultit, nga recitativi ceremonial e muzika monodike te miti letraro-kulturor dhe spiritual i Malit të Tomorrit, nga etërit shpirtërorë te mitingjet e shkronjave shqipe dhe lufta për Pavarësi, nga sakrifica e persekutimi historik te mbijetesa dhe ringjallja”.

Joshja dhe frymëzimi që bektashizma ka ushtruar ndër studiues balkano-albanologë për ta njohur atë më nga pranë dhe kërshëria shkencore për ta kuptuar më mirë, sikundërse nxiti dikur Faik Konicën për “Shënimet (e tij) mbi metafizikën e Bektashinjve”, krijon sot një korpus të mirëfilltë studimor, të cilit gjithnjë e më shumë i shtohen suksesshëm studiues të vjetër e të rinj shqiptarë. Në vitrinat e ekspozitës, u ekspozuan për herë të parë edhe pjese muzeale të sjella posaçërisht nga Muzeu Bektashian (pranë Kryegjyshatës), të cilat përfaqësojnë aspekte të simbolikës dhe të ceremonialit.

Aktiviteti vijoi me konferencën Bektashizmi në kulturën shqiptare , bashkëpunim i BKSH-së me specialistë të njohur nga Universitetet, QSA, AQSH etj. Kumtimet synuan të hedhin dritë mbi kontributet e reja në çështje kryesisht letrare, historike dhe dokumentare të trashëgimisë kulturore bektashiane, si psh: Prof. Asoc. Dr. Genciana Abazi, me kumtesën “Disa konsiderata mbi veprën Hadikaja të Dalip Frashërit”; Prof. Dr. Shaban Sinani, me kumtesën “Letërsia bektashiane në Arkivat shqiptare”; Dr. Ermal Nurja, me kumtesën : “Dokumente bektashiane në AQSH”. Në shenjë nderimi, përmes një kumtimi të veçantë, të mbajtur e të karakterizuar nga një erudicion i lartë shkencor, Prof. Dr. Ferit Duka foli mbi figurën e “Zyber Bakiut si hulumtues dhe përkthyes i veprës së Sami Frashërit”. Me këtë kumtim u përkujtuar kontributi i një orientologu të heshtur por të çmuar në studimet shqiptare, të ndjerit z. Zyber Bakiu, kaligrafia e të cilit ende zbërthen në Fondet e Bibliotekës Kombëtare dorëshkrimet më të çmuara bektashiane e jo vetëm, në gjuhën perse, arabe dhe osmane. Për këtë arsye edhe një nga vitrinat e ekspozitës u ekspozua botimi më i fundit nga dorëshkrimet e veta (trashëgimi e familjes) : “Shqipëria dhe shqiptarët – hulumtime historike në enciklopedinë Kamus’ul Alam të Sami Frashërit”.