Ngjarje

Konica dhe Apollinaire: një miqësi europiane
4 dhjetor, 2015


Në Bibliotekën Kombëtare, në bashkëpunim me Aleancën Franceze dhe Departamentin e Gjuhës e Letërsisë Frënge, (UT), më datën 4 dhjetor u zhvillua aktiviteti kulturor “Guillaume Apollinaire dhe Faik Konica: një miqësi europiane”, kushtuar miqësisë së veçantë midis dy figurave të jashtëzakonshme të kulturës shqiptare dhe asaj franceze, Konicës e Apollinaire-it. Me pjesëmarrjen e Ambasadorit francez në Tiranë, Z. Bernard Fitoussi, përkthyesve të mirënjohur Edmond Tupja dhe Severina Pasho si dhe të ftuarit të veçantë, akademikut, shkrimtarit dhe studiuesit Luan Starova, ky aktivitet erdhi i konceptuar si një takim ‘intim’ mes studiuesish, shkrimtarësh, përkthyesish dhe lexuesish në një bashkëbisedim në gjuhën franceze.

Drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare, Prof. Persida Asllani, duke folur për miqësinë e veçantë midis dy kolosëve të kulturës shqiptare dhe asaj franceze, Konicës dhe Apollinaire, do të vlerësonte studimin e akademikut Luan Starova mbi këtë marrëdhënie me titull “Guillaume Apollinaire dhe Faik Konica: një miqësi europiane”, si “një libër shumë të rëndësishëm për kulturën shqiptare, një studim që të nxit dëshirën për kërkimin, hulumtimin e njohjes së mëtejshme”.

Ambasadori francez në Tiranë, Bernard Fitoussi, vuri në dukje “tolerancën dhe miqësinë e ngushtë mes europianwve, mjaft bukur e shprehur edhe në miqësinë mes dy figurave të jashtëzakonshme si Konica dhe Apollinaire”. Përmes këtij komunikimi sa të çuditshëm aq edhe interesant, - vijoi ai, - vendosur midis një shkrimtari shqiptar dhe një poeti francez, një shekull më parë vjen edhe një herë një dëshmi e miqësisë dhe europianizmit.

Sprova e akademikut Luan Starova “Guillaume Apollinaire dhe Faik Konica: një miqësi europiane” u botua së pari në gjuhën franceze në vitin 1998, dhe pas pak vitesh, në vitin 2001, do të vinte në shqip për lexuesin shqiptar. Ndërkohë, duke u ndalur në përjetimet dhe kërkimet gjatë hulumtimit të letërkëmbimit midis tyre, akademik Luan Starova do ta cilësonte Konicën si “një figurë me një forcë të jashtëzakonshme, aq aktual edhe në kohët e sotme”. Më tej ai do të shtonte “thelbi studimeve të mia ka qenë rëndësia e marrëdhënies midis këtyre dy figurave kaq të rëndësishme, Faik Konicës dhe poetit Apollinaire, parë edhe më tej në marrëdhëniet e ngushta shqiptaro-franceze”.

”Letra e parë e Konicës për Apollinaire do të datojë më 16 shtator 1903 dhe të lë përshtypjen e vazhdimit të një dialogu tashmë të filluar. Ai i dërgon mikut të tij një ekzemplar të ‘Albanes Marchen’ të dr.Holger Pedersen. Korrespondenca e tyre e fundit mban datën 16 tetor 1913, nisur nga Hoteli i Madh perandorak i Raguzës”, do të shkruante Starova në librin e tij. Një nga poetët më të rëndësishëm francez të shekullit të XX, Guillaume Apollinaire, do të vinte në gjuhën shqipe në fillimet e viteve ’90 përmes disa poezive të shkëputura nga përkthimet elegante të prof. Edmond Tupja, i cili solli nw fjalën e tij përjetimet e këtij përkthimi, parë në perspektivën e 25 viteve të shkruara.

Aktiviteti u shoqërua edhe me lexime të disa prej poezive më të njohura të poetit francez, Guillaume Apollinaire, në gjuhën franceze dhe shqipe, nga studentë të degës së Gjuhës Franceze në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja, Tiranë. Gjithashtu, interes të veçantë do të paraqisnin edhe veprat e akademikut Luan Starova, të prezantuara në një ekspoze për të gjithë të pranishmit.