Ngjarje

Biblioteka Kombëtare kremton 150-vjetorin e lindjes së Ndre Mjedjes

13 dhjetor 2016




Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë, duke pasur gjithmonë në vëmendje promovimin e vlerave më të mira të trashëgimisë kulturore kombëtare dhe personaliteteve që i japin dinjitet asaj, zhvilloi të martën, më 13 dhjetor, aktivitetin kremtues në 150-vjetorin e lindjes së poetit të shquar Ndre Mjedja, me pjesëmarrjen e Ministres së Kulturës, Mirela Kumbaro-Furxhi, të ftuarit të nderit akademikut Sabri Hamiti si dhe akademikë e studiues të shquar, pedagogë e studentë. Në fjalën e saj drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë, Prof. Dr. Persida Asllani, u shpreh se “në hapësirën tonë kulturore mbarëkombëtare Ndre Mjedja është poeti i domosdoshëm. Përmes krijimeve të tij, të datuara rreth 130 vite më parë, përmes vetëdijes emblematike të krijimit të së përsosurës, letërsia shqipe përftoi shenjimin e një pragu të ri kulturor dhe estetik. I pavënë re aspak ose fare pak, pragu i tij, shenjuar pabujë, rrugëtoi në mjegullën kulturore shqiptare për të mbërritur tashmë në 150 vjetorin e lindjes së poetit, si një sprovë e madhe e vetëdijes sonë për të, e sidomos për vetveten”.Vepra poetike e Mjedjes shpalos ende për studiuesit dhe lexuesit e tij të shumtë mundësi e joshje sa estetike aq edhe shqyrtuese për t’u rilexuar, për t’u riintepretuar e për të na shndërruar në lexues të pasionuar të tij. Pikërisht një pasion të tillë, njëkohësisht prej lexuesi e studiuesi shembullor, e përmbledh edhe libri më i fundit i akademikut Sabri Hamiti, me titullin “Ndre Mjedja”, botuar në Prishtinë më 2016, i cili iu prezantua publikut gjatë aktivitetit kremtues. “Ky është një nga librat që shtyn drejt një leximi personal të poetit Ndre Mjedja, po pse jo edhe të vetë shkrimtarit dhe studiuesit Sabri Hamiti”, theksoi drejtoresha e BKSH-së, Asllani duke e ‘përshkruar’studimin e tij si “një udhëtim në leximet personale të poetit, ku, nga leximi më i hershëm e intim i “Vajit të bylbylit” më 1982 e deri te shqyrtimet më të fundit të Mjedjes si “liriku klasik” dhe “poeti ëndërrues” që përmbyllin librin më 2016-n, shpërfaqet mrekullia e leximit por edhe sfida e përhershme e rileximit dhe riinterpretimit”.

Ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro– Furxhi, duke kujtuar vargjet e“Andrra e jetës”, solli përjetimet e leximeve të Mjedjes “a është përrallë, a është pikturë, a është tablo muzikore, a është poezi, a është dramë?! Ajo që mbetet te ne janë vargjet” duke vënë në dukje se “leximi dhe riinterpretimi i veprës letrare të autorëve shqiptarë të traditës, por edhe të modernitetit, madje edhe të bashkëkohësisë sonë, përbën një tipar karakterizues në kulturën mbarëkombëtare të periudhës post-komuniste. Brezat e sotëm ngjizin leximin e e ri ndaj veprës së Bogdanit, Skiroit e De Radës, Koliqit e Migjenit, Kutelit e Poradecit, Pashkut e Kadaresë. Struktura e brendshme e historisë sonë kombëtare përtërihet duke nxjerrë në pah aspekte befasuese të vlerave letrare, estetike dhe kulturore, që ato kanë ndryrë për një kohë të gjatë në vetvete. Në pritjen e gjatë të jo pak autorë të letërsisë shqipe, për një lexim vërtet të ri, poeti lirik Ndre Mjedja mbetet absolutisht i veçantë. Në leximet e sotme të veprës së tij, në 150-vjetorin e lindjes, na kujtoi se jeta e artit është shumë më e gjatë se ajo njerëzore, e ne na mbetet veç ta lexojmë me ëndje”.

Ndërkohë, akademiku i mirënjohur Sabri Hamiti duke ‘rrëfyer’ mbi leximet e tij 35 vjeçare u shpreh se “Mjedja nuk është një literaturë që shterret por buron pandërprere. “Ai është për mua liriku klasik, përtej informacionit letrar, përtej kohës. Ai është kujtesë. Mjeda nuk është poet bashkëkohor, por liriku klasik”.

Për të sjellë shijen estetike të poezisë së Mjedjes, e ftuara e veçantë, aktorja e mirënjohur Ema Ndoja, lexoi për të pranishmit disa nga poezitë tij. Veprimtaria vijoi me Tryezën e rrumbullaktë: “Rilexime të Mjedjes” drejtuar nga Dhurata Shehri dhe me pjesëmarrjen e Persida Asllanit, Sabri Hamitit, Kolec Topallit, Shaban Sinanit, Kastriot Gjikës, Edlira Tonuzit, Gazmend Krasniqit, Lisandri Kolës, etj., të cilët prezantuan shqyrtimet dhe perspektivat më të reja studimore mbi veprën dhe personalitetin e Ndre Mjedjes, i cili gjithnjë e më shumë tërheq vëmendjen e studiuesve e lexuesve, jo vetëm si poeti i përsosmërisë, por edhe si gjuhëtari modern, si përkthyesi i hollë, si themeluesi i hagjiografisë shqipe, si atdhetari vetëflijues, si kleriku i përkushtuar dhe si mësuesi i pasionuar. Pjesë e rëndësishme e veprimtarisë kremtuese ishte edhe ekspozita nga fondi i vlerave të rralla të Bibliotekës Kombëtare, një pjesë e të cilave u ekspozuan për publikun për herë të parë, në të cilën janë përfshirë botimet e para me vullnet të vetë poetit, si një rrugëtim që ka bërë vepra e Mjedjes deri në fund të jetës së tij.