Ngjarje

Seminari i pestë “Përthyerje antropologjike” në Bibliotekën Kombëtare

24 Shkurt 2017




Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë në bashkëpunim me Departamentin e Etnologjisë (Instituti i Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit) mirëpriti të premten mbasdite, më 24 shkurt, antropologë, studiues, etnografë, muzikologë në seminarin e pestë “Përthyerje antropologjike” me temë “Rrëfenjave muzikore urbane: etnomuzikologjia dhe qyteti”, me pjesëmarrjen e veçantë të Dr. Mikaela Minga, etnomuzikologe pranë Institutit të Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Arteve. Duke filluar nga vitet ’70, kërkimet në etnomuzikologji kanë treguar se ekziston një ndikim i ndërsjellët mes kulturave urbane dhe zhvillimeve muzikore. Gjatë seminarit Dr. Mikaela Minga, etnomuzikologe u shpreh se “muzika urbane merr si pikë referimi shprehje përfaqësuese si blues- i Amerikës së viteve ’20, fado-ja portugeze, këngën napoletane dhe kënga korçare. Këto rrëfenja muzikore urbane na shërbejnë për të dëgjuar dhe shqyrtuar aspekte të lidhjes mes muzikës dhe jetës urbane, mes etnomuzikologjisë dhe qytetit, në një gjeografi që shfaqet sa lokale, aq edhe nacionale e kozmopolite. Kënga korçare, në dukje pa asnjë lidhje, ka qenë pika e referencës e jetës dhe muzikës urbane në Shqipëri”. Përmes një rrëfimi personal dhe muzikës që shoqëroi të pranishmit gjatë takimit, Dr. Minga vuri në dukje se “muzika i përket qytetit. Nxjerrja në pah e lidhjeve shumëplanëshe mes qytetit dhe muzikës, mes urbanizimit dhe atyre praktikave, institucioneve, gjinive muzikore që gjallojnë brenda hapësirës kulturore qytetëse, ka bërë që etnomuzikologjia urbane të fitojë hapësirën e vet brenda një disipline shkencore që deri atëherë ishte fokusuar në studimin e kulturave muzikore “primitive”, rurale, të konsideruara si shoqëri në vetvete. Në Shqipëri, një drejtim i tillë ka filluar të shfaqet vitet e fundit, ndërkohë që vetë etnomuzikologjia ka pasur kufizime të shumta, të kushtëzuara nga mënyra sesi ajo u zhvillua në periudhën diktatoriale”. Dr. Mikaela Minga, autore e një sërë studimesh dhe artikujsh shkencore, merret me studimin e praktikave të ndryshme muzikore të arealit ballkanik dhe mesdhetar, me muzikën e fundshekullit të XX-të dhe multimedian, duke i parë në rrafsh artistik dhe social-kulturor.

“Përthyerje antropologjike”, i kthyer tashmë në një traditë të sukseshme, është konceptuar si një seminar i Departamentit të Etnologjisë, Instituti i Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit në bashkëpunim me Bibliotekën Kombëtare, në të cilin prezantohen monografi, studimet më të fundit në këtë fushë si dhe shfaqja e filmave antropologjikë, që synojnë të nxisin e ftojnë në diskutim studiues, antropologë, etnografë, studentë, etj. Filmi i parë antropologjik “Shqiptarët e Rrogamit”, realizuar nga antropologia norvegjeze Berit Backer në bashkëpunim me regjisorin David Ëason, në1991, si një formë për të kujtuar se prej nga vijmë, jo vetëm si 'truall' por edhe si 'kohë e gjendje' njerëzore, çeli ciklin e seminareve permanente antropologjike. Takimet vijuese pasuan me prezantimet e dy studimeve të rëndësishme: monografia “Nën Shenjën e Modernitetit: Antropologji e proceseve proletarizuese gjatë socializmit shtetëror” (2015) me autor Dr. Olsi Lelaj, që shqyrton proceset klasëformuese në Shqipëri gjatë komunizmit, si dhe studimin më të fundit të Prof. asoc. Dr Nebi Bardhoshi "Antropologjia e kanunit", në të cilën problematizohet debatin teorik në dijet sociale, kryesisht në antropologjinë e së drejtës. Kinematografia mund të jetë medium për analiza sociale dhe antropologjike. Këtë e dëshmon edhe filmi "Para shiut" (1994) i regjisorit maqedonas Milcho Manchevski, prezantuar për publikun shqiptar në takimin e katërt të “Përthyerje antropologjike”. Një rrëfenjë për urrejtjen dhe dashurinë, për luftën ndëretnike dhe tmerret e saj, duke tentuar të kapë dimensionet e konfliktit etnik në Maqedoni, se çfarë qëndron në thelb të ndarjes etnike, si pengohet vetja kolektive të komunikojë me tjetrin kolektiv. Prej vitit 2016 seminari “Përthyerje antropologjike” zhvillohet në “Auditorium-in” e Bibliotekës Kombëtare të premten e fundit të çdo muaji.