Ngjarje

BKSH, prezantohet “Danub” i shkrimtarit Claudio Magris

28 shkurt 2017




Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë në bashkëpunim me Institutin Italian të Kulturës dhe Ministrinë e Kulturës prezantuan ditën e martë, më datë 28 Shkurt, veprën “Danub” të shkrimtarit bashkëkohor italian, Claudio Magris, me pjesëmarrjen e veçantë të vetë autorit, Ambasadorit Italian në Tiranë, z. Alberto Cutillo, përkthyes, shkrimtarë, studiues, botues dhe studentë. “Danub”, botim i Shtëpisë Botuese “Albas”, vjen për lexuesin shqiptar përmes përkthimit të Alma Hafizit, cilësohet si kryevepra e tij dhe që e shenjon atë si një prej shkrimtarëve më të mëdhenj bashkëkohorë italianë.

Në fjalën e saj, drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare, Prof. Dr. Persida Asllani, duke i uruar mirëseardhjen shkrimtarit në emër të të gjithë të pranishmëve, u shpreh se dëshironte të fliste së pari si një lexuese që i bashkon rrjedhën e saj të leximit rrjedhës danubiane të Magrisit, “një rrjedhë komplekse leximi që na nxit drejt një mbivendosje perceptimi të botës reale me botën e brendshme”. Duke ndarë përvojën e saj të leximit, znj.Asllani theksoi se “përjetimet e bukura që na ofron shkrimi i Claudio Magris vijnë përmes një erudicioni të veçantë, të endur përmes shkrimit, historisë, leximit, artit dhe jetëve njerëzore”. Drejtoresha e Institutit Italian të Kulturës, Dr. Adriana Frissena, duke falenderuar për bashkëpunimin e vazhdueshëm me Bibliotekën Kombëtare vuri në dukje se “Claudio Magris, një nga personalitetet kulturore italiane më të rëndësishme, është një pikë referimi, “mjeti” më i mirë njohës i realitetit bashkëkohës italian. Në veprën e tij gjejmë një botë ku krijohen dhe ndërthuren në rrjedhën e një lumi, mikrokozmose, realitete të vogla lokale, që propozojnë ekzistencën tonë. Duke lexuar krijimtarinë e tij mbetesh i mrekulluar nga njohja e thellë e botës, nga tërësia e informacionit, mençuria dhe mesazhi që ai përcjell”. Në vijim të takimit, zonja Mimoza Hysa, drejtore e Drejtorisë së Krijimtarisë së Fjalës dhe Përkthimit në Ministrinë e Kulturës, njëkohësisht edhe përkthyese e një nga librave të Claudio Magris botuar në gjuhën shqipe, gjatë fjalës së saj u ndal në mënyrën se si erdhi “Danub” në gjuhën shqipe, nxitur nga “dëshira” për të sjellë në gjuhën shqipe një vepër dhe autor të rëndësishëm si dhe libra përfaqësues që kanë në thelb të tyre humanizmin. Claudoi Magris njihet nga publiku shqiptar edhe me dy veprat e tjera të tij, “Mikrokozmose” dhe “Udhëtim pafund”. Përkthyesja Alma Hafizi, duke kujtuar takimin e parë me këtë vepër edhe vetë autorin, vuri theksin se “Danub është një libër i veçantë, një eksplorim përmes rrëfimtarisë, një emocion i fortë, me një strukturë të veçantë që rrjedh si vetë rrjedha e Danubit. I shkruar 30 vite më parë ai të çon në një përballje mes dy botëve, asaj lindore dhe perëndimore, ku vetë Danub rrjedh në zemër të Europës”.

Shkrimtari Claudio Magris ndau me të pranishmit kujtimet e tij mbi kohën kur nisi të shkruante veprën. “Danubi lind duke e ndërtuar udhën. Një udhëtim nëpër Sllovaki përgjatë lumit Danub, në atë që quhej “Evropa tjetër”, një eksplorim që më nxiti në kërkim të origjinës së rrjedhës së Danubit, më nxiti për të kuptuar që bota danubiane ishte një botë me kufinj, ndarje kulturore, gjuhësore, njerëzore. Eksperienca përgjatë këtij rrugëtimi ishte e paharrueshme. Në atë kohë nuk e dija çfarë libri do të shkruaja, në do ishin kujtime apo rrëfim, reportazh apo ese. Nuk e njihja raportin midis historive të vogla dhe të mëdha, por jam i bindur se historitë e vogla janë shumë të rëndësishme dhe takimi pas kaq vitesh është si një udhëtim i ri në rrjedhën danubiane”. Peisazhe, humor, takime, reflektime dhe meditime të një udhëtari mendjehapur që përshkon me përkushtim e dëshirë rrjedhën e Danubit plak, që nga burimet e deri në Detin e Zi, duke ripërtypur idetë mbi një jetë dhe kulturën bashkëkohore, mbi ngjarjet e rëndësishme dhe vragat e lëna në kohë. Një rrëfim sui generis, mes romanit dhe esesë, që përshkruan kulturën si përvojë jetësore dhe rindërton mozaikun e qytetërimeve të Evropës Qendrore, me tërë larminë e popujve dhe të kulturave të saj, që skicon profilin e kësaj pjese të Europës jo vetëm përmes gjurmëve të historisë së madhe, por edhe përmes copëzave të jetës së përditshme. Udhëtim në hapësirë dhe në kohë njëherësh, dokumentime arkivore të shumta që ushqejnë trillin letrar dhe imagjinatën e hatashme të një udhëtari kureshtar për vendet, librat dhe njerëz, duke krijuar kështi një Dekameron danubian në miniaturë, me histori e ngjarje, fate individuale e kolektive të mbetura pazot brigjeve të lumit dhe të kohës. Autor i një sërë veprash letrare, eseistike, publicitike, pjesë teatrale, etj., si “Një identitet kufiri” (1982), “Stadelmann” (1988), “Utopia dhe zhgënjimi” (1999), “Udhëtim i pafund” (2005), “Historia nuk ka përfunduar” (2006), “Verbërisht” (2005), “Ekspozita” (2001) , “Pra Ju do të kuptoni” (2006), “Etikë, politikë, laicitet”, “Alfabetet”, “Ese letrare” (2009), “Shënime civile” dhe në vitin 2015 “Letërsia është hakmarrja ime” së bashku me Mario Vargas Llosa. Fitues i një sërë çmimesh prestigjoze në fushën e letrave Claudio Magris në vitin 1986 iu akordua Çmimi “Bagutta” për veprën e tij “Danub”; Çmimin Strega me romanin “Mikrokozmose”; Çmimin “Principe delle Asturie” Çmimin “Chiara”, etj. Në vitin 2016 u vlerësua me Çmimin Kafka për "merita të larta letrare dhe aftësinë për të përfshirë lexuesin".