Ngjarje

Biblioteka Kombëtare dhe Ambasada Austriake, takim kushtuar leximit të Stefan Zweig

20 Prill 2017




Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë në bashkëpunim me Ambasadën Austriake në Tiranë, me rastin e 75-vjetorit të vdekjes së shkrimtarit të njohur Stefan Zweig, zhvilloi të enjten pasdite, më datë 20 prill, takimin kushtuar leximit të veprës së shkrimtarit "Një njeri, që u mposht nga diktatura, ëndërroi për rend dhe këmbënguli për drejtësi”, me të ftuarin e veçantë aktorin e njohur austriak z. Martin Waltz, si dhe pjesëmarrjen e Ambasadorit austriak, z. Johann Sattler, drejtoreshës së BKSH, Prof. Dr. Persida Asllani, pedagogë dhe studentë të Gjuhës Gjermane në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja (UT). Leximi skenik në gjuhën gjermane i disa pjesëve nga vepra e Zweig “Ciceroni”, shkëputur nga libri “Orët yje të njerëzimit”, solli për herë të parë në Tiranë aktorin e njohur austriak, Martin Waltz.

Drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare, Prof. Dr. Persida Asllani, duke kujtuar thënien e Ciceron se ‘bibliotekat janë kopshtet tona të brendshme shpirtërore’ u shpreh se “Stefan Zweig është një dukuri suigeneris në kulturën shqiptare, një pasion i gjatë leximi, i përkthyer nëpër gazeta dhe revista kulturore prej viteve ’30, për të mos u ndalur kurrë. Ai është autori që botohet dhe ribotohet çdo vit në gjuhën shqipe prej vitit 1994, një dukuri e veçantë kjo në Shqipëri”. Duke u ndalur në leximin skenik “Një njeri, që u mposht nga diktatura, ëndërroi për rend dhe këmbënguli për drejtësi”, temë aq domethënëse, Prof. Dr. Asllani theksoi më tej se “në Bibliotekën Kombëtare viti 2017 është shpallur ‘Vit i Kujtesës’, duke u mbështetur simbolikisht në figurën e shkrimtares së parë shqiptare, Musine Kokalari, me qëllimin nxitjen dhe promovimin e çdo akti kujtese, veçanërisht të diktaturës komuniste. Një vetëdije të shkrimit dhe qëndresës që bashkon bukur veprën e Musine Kokalarit dhe Stefan Zweig”.

Ambasadori austriak, z.Johann Sattler, duke falënderuar për bashkëpunimin dhe pjesëmarrjen në këtë takim, theksoi se “Stefan Zweig është një shkrimtar i njohur jo vetëm në hapësirat gjermanofolëse, por edhe më gjerë. Marrëdhënia midis qytetarit dhe shtetit është një temë shumë e rëndësishme dhe e pranishme në shoqërinë njerëzore”. Ndërkohë që, aktori austriak MartinWaltz, duke falënderuar për pjesëmarrjen në takim u shpreh se “jo pa qëllim ka përzgjedhur pjesë nga vepra “Ciceroni”. Paralelizmi me kohën e sotme është shumë i madh, pushteti dhe marrëdhëniet me të janë po aq aktuale sa në Romën e lashtë. Stefan Zweig është shkrimtari humanist dhe ne të gjithë duhet të kuptojmë se kultura evropiane është ajo që duhet të japë kontributin në përhapjen e humanizmit”. Aktori Martin Waltz, pjesë e Teatrit Gjerman në Gëtingen, Teatrit Shtetëror të Bavarisë në Mynih dhe Teatrit të Zyrihut, vitet e fundit ka marrë pjesë në shumë lexime letrare si në Kazakistan, Gjeorgji, Armeni, Azerbajxhan, Brazil, Algjeri dhe Turqi. Leximi skenik "Një njeri, që u mposht nga diktatura, ëndërroi për rend dhe këmbënguli për drejtësi” zhvillohet në kuadër të aktiviteteve me titull: “Jo vetëm për gjermanofolësit, por edhe për të pasionuarit e gjuhës”. Drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare, Prof. Dr. Persida Asllani, duke kujtuar thënien e Ciceron se ‘bibliotekat janë kopshtet tona të brendshme shpirtërore’ u shpreh se “Stefan Zweig është një dukuri suigeneris në kulturën shqiptare, një pasion i gjatë leximi, i përkthyer nëpër gazeta dhe revista kulturore prej viteve ’30, për të mos u ndalur kurrë. Ai është autori që botohet dhe ribotohet çdo vit në gjuhën shqipe prej vitit 1994, një dukuri e veçantë kjo në Shqipëri”. Duke u ndalur në leximin skenik “Një njeri, që u mposht nga diktatura, ëndërroi për rend dhe këmbënguli për drejtësi”, temë aq domethënëse, Prof. Dr. Asllani theksoi më tej se “në Bibliotekën Kombëtare viti 2017 është shpallur ‘Vit i Kujtesës’, duke u mbështetur simbolikisht në figurën e shkrimtares së parë shqiptare, Musine Kokalari, me qëllimin nxitjen dhe promovimin e çdo akti kujtese, veçanërisht të diktaturës komuniste. Një vetëdije të shkrimit dhe qëndresës që bashkon bukur veprën e Musine Kokalarit dhe Stefan Zweig”.

Stefan Zweig (1881-1942) konsiderohet si një nga shkrimtarët më të lexuar dhe botuar në Shqipëri, ku shumë domethënës është fakti që, pas vitit 1994 Stefan Zweig botohet çdo vit. Sprovat e para të përkthimit të novelave të Stefan Zweig vijnë nga emra të mirënjohur si Vedat Kokona dhe Haxhi Dauti, botuar fillimisht në vitin 1939 në shtypin kohës, si “Bashkimi i kombit”, “Drita” dhe “Gazeta Korça”, për të arritur më pas në botimin e parë të plotë më 1958 përmes përkthimit të Enver Ficos të veprës me titull “24 orë nga jeta e një gruaje” e deri në atë më të fundit, në vitin 2015, “Shqetësimi i dashurisë: jeta dhe koha në pasqyrën e letërkëmbimit të tyre” të përkthyeses Elda Boriçi Gjana. Një rrugëtim i gjatë që më së miri dëshmon miqësinë e hershme dhe të ngushtë të lexuesit shqiptar me shkrimtarin austriak.