Ngjarje

Studimet mbi Mesdheun, në seminarin “Përthyerje antropologjike”

16 nëntor 2017



Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë në bashkëpunim me Departamentin e Etnologjisë në Institutin e Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit (IAKSA) zhvilluan të Enjten, më datë 16 nëntor, seminarin e XI-të “Përthyerje antropologjike” me temë “Studime mbi Mesdheun: një vështrim prej antropologjisë sociale”, me pjesëmarrjen e veçantë të antropologut Dionigi Albera, si dhe antropologë, studiues, etnografë, muzikologë, studentë, etj. Seminari u drejtuar nga etnologu i njohur francez që prej vitesh studion Shqipërinë, Gilles de Rapper. Gjatë këtij seminari Dionigi Albera, antropolog dhe drejtues kërkimor në Qendrën Kombëtare të Kërkimit Shkencor në Francë si dhe drejtues i Institutit të Etnologjisë Mesdhetare, Evropiane dhe Krahasuese, prezantoi studimin e tij më të fundit “Fjalori i Mesdheut”, botim i Actes Sud.

Vitet e fundit Dionigi Albera ka publikuar studime të ndryshme mbi religjionin, kryqëzimin dhe ndarjen e hapësirave të shenjta në zonën e Mesdheut. Fushat e tij kërkimore përfshijnë lëvizshmërinë hapësinore dhe fluiditetin social, format e organizimit shtëpiak, përvijimet teorike të antropologjisë së shoqërive komplekse, etj. “Është e rëndësishme të kuptojmë çfarë përfaqëson rajoni i Mesdheut në erën e progresit dhe çfarë përfaqëson në epokën e globalizimit. Mesdheu nuk është vetëm një det; ai është një sistem simbolesh, një repertor mitesh, është horizont i imagjinatës. Të paktën i asaj perëndimore. Të dhënat e mbledhura në këtë vëllim dokumentojnë rrugëtimin e përshkuar nga antropologjia brenda këtyre hapësirave kulturore, ndjekin lindjen dhe zhvillimin e antropologjisë së Mesdheut, duke marrë në konsideratë institucionalizimin dhe përhapjen e saj si dhe kundërshtitë”, theksoi gjatë prezantimit të tij Albera.

Fjalori i Mesdheut propozon të paraqesë punimet më të fundit mbi dijet, territoret, kujtimet, figurat emblematike dhe praktikat e një zone me një kompleksitet të lartë dhe pasuri të jashtëzakonshme. Duke ndërlidhur disiplinat e shkencave humane dhe sociale, ai pasqyron inventarin e njohurive të deritanishme dhe vë theksin mbi shumëllojshmërinë e perceptimeve dhe konteksteve, sikurse mbi lëvizjet dhe fushat e reflektimeve shkencore në formësim. Ky fjalor ngre pyetje mbi Mesdheun në kuadrin hapësinor dhe kulturor, duke e eksploruar në të gjitha aspektet e tij, që prej prejardhjeve të përbashkëta deri në frakturat e përsëritura. Struktura alfabetike e këtij fjalori lejon përbashkimin e fushave të shumta disiplinore, si një shumëllojshmëri shkallësh kohore dhe hapësinore, ndjeshmërish, pikëvështrimesh dhe gjuhësh. Ndërkohë që praktikat devocionale zakonisht konsiderohen si mekanizma për përforcimin e kufijve fetarë, në botën multi-kulturore dhe multi-konfesionale të Mesdheut Lindor, shenjat e përbashkëta mbajnë kontakte ndër-komunale dhe ndërfetare midis grupeve. Heterodokse, margjinale dhe kryesisht injoruar nga autoritetet qendrore, këto praktika vazhdojnë pavarësisht nga lëvizjet nacionaliste të homogjenizuara, agresive. Kontribuuesit shqyrtojnë traditat e ndërsjella fetare përgjatë brigjeve të Lindjes së Afërt nga Afrika e Veriut në Ballkan.

Pa synim enciklopedik dhe pa pretendim shterues, ky botim priret të bëhet një mjet pune dhe një mbështetje për reflektim. Ai i drejtohet si studentëve, kërkuesve, po ashtu edhe aktorëve kulturorë, ekonomikë dhe politikë, apo edhe gjithë lexuesve të ndjeshëm ndaj proceseve mbërëse të zonës mesdhetare. Sipërmarrja ambicioze e Fjalorit të Mesdheut ngrihet mbi tërësinë e punimeve kërkimore të rrjetit të ekselencës evropiane RAMSES, i cili bën bashkë tridhjetë qendra kërkimore dhe universitete. I përpunuar në dy gjuhë, frëngjisht dhe arabisht, kjo sipërmarrje u përfundua falë kontributit të komiteteve editoriale ndërkombëtare dhe ndërdisiplinore. Ky vëllim sfidon shumë nga mençuria e marrë lidhur me tri fetë kryesore monoteiste dhe "përplasjen e qytetërimeve".