Ngjarje

Seminari “Përthyerje Antropologjike” sjell 4 të Tjerët në
veprën e Ismail Kadaresë

26 Janar 2018



Në Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë, në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit, dhe në prag të ditëlindjes së 82-të të Ismail Kadaresë, u zhvillua të premten, më datë 26 janar, seminari i XIII-të “Përthyerje Antropologjike” me temë “Vetja dhe Tjetri”, me pjesëmarrjen e veçantë të albanologes Prof. Dr. Ke Jing, e cila mbajti ligjëratën “Katër të Tjerët në veprën e Ismail Kadaresë: një studim mbi identitetin kombëtar shqiptar”, si dhe me praninë e antropologëve, studiuesve, etnografëve, studentëve dhe specialistëve të fushës së albano-ballkanologjisë në BKSh.

Prof. Dr. Ke Jing, studiuese albanologe dhe ballkanologe, në vitin 2013 mbrojti disertacionin në Universitetin e Louisville në SHBA, me temën "The Katër të Tjerët në veprën e Ismail Kadaresë: një studim mbi identitetin kombëtar shqiptar ", sjell një tezë ku ndërthuret letërsia, antropologjia, nacional-komunizmin, etj.. Duke kujtuar se ‘ngacmimi’ për t’u ndalur në këtë temë i erdhi pas debateve publike midis dy personalitetet të letrave shqipe, Ismail Kadare dhe Rexhep Qosja lidhur me identitetin kombëtar, prof. dr. Ke Jing u shpreh se “duke lexuar veprat e Kadaresë në mënyrë kronologjike konstatova se për të kuptuar sa më mirë veten është shumë e rëndësishme të njohim Tjetrin”. Gjatë ligjëratës së saj, duke shqyrtuar katër të Tjerët paraqitur në veprat e Kadaresë, përkatësisht Tjetri nga Perëndimi, Tjetri - Oriental, Tjetri nga bota e Brendshme shqiptare dhe Tjetri - Fqinji, prejardhjet historike për shfaqjen e katër të Tjerëve dhe retorika aktuale e të quajturit “Nënë” të Tjetrit-Perëndimor, prof. dr. Ke Jing theksoi se “kjo na ndihmon të ilustrojmë natyrën politike të identitetit kombëtar, rrjedhshmërinë e identitetit politik të kombeve të vendosura në zonën gri ndërmjet Lindjes dhe Perëndimit dhe marrëdhëniet midis letërsisë dhe politikës”.

Çfarë është identiteti? A qëndron atje pa ndryshuar apo identiteti është diçka që ndryshon me kohë? Kjo është pyetja që ne duhet të bëjmë kur shqyrtojmë një temë të tillë. Nacionalizmi, si një nga format më të fuqishme të mobilizimit social në botën bashkëkohore, u përdor nga regjimi komunist i Hoxhës si një mjet efikas ideologjik për të ndërtuar identitetin kombëtar shqiptar. Si pjesë thelbësore e procesit, 'Tjetri' ishte përdorur për të forcuar imazhin e vetë kombit si dhe për të justifikuar politikat e jashtme të regjimit dhe fushatat e brendshme. Ismail Kadare, shkrimtari më i shquar shqiptar që i shërbeu ideologjisë nacional-komuniste, që nga rënia e komunizmit shqiptar në fillim të viteve 1990, është shndërruar në një figurë të diskutueshme. Mendimi i studiuesve dallon lidhur me rolin e Kadaresë nën regjimin komunist shqiptar dhe pretendimin e tij aktual se identiteti kombëtar shqiptar është qartësisht evropian. Duke u bazuar në vëzhgimin se Tjetërsimi është mënyra e preferuar e Kadaresë për trajtimin e çështjeve të identitetit kombëtar dhe atij personal, është e rëndësishme të shqyrtohen të gjitha aspektet e Tjetrit, të krijuar nga Kadare përmes retorikës së përjashtimit në ndihmë të formimit të identitetit kombëtar shqiptar. Duke pranuar vlerën e Kadaresë si një shkrimtar i madh, vëmendja është në rolin e Kadaresë në ndërtimin e identitetit kombëtar shqiptar, në dështimet e tij oportuniste dhe në kufizimet e mentalitetit të tij dikotomik Vetja-Tjetri, prof. dr. Ke Jing theksoi se “kjo provon se Kadare është një mjeshtër i shkëlqyer në përdorimin e miteve dhe historiografisë në krijimin e paradigmës së popullit shqiptar për të farkëtuar identitetin e tyre unik kombëtar”.

“Kadare mendon se identiteti nuk ndryshon dhe ne kemi identitet evropian dhe kjo përputhet me vizionin që ai ka për të ardhmen e shqiptarëve. Por në veprat e tij kam gjetur një identitet të ndryshueshëm” u shpreh albanologia duke nënvizuar më tej se “në veprat e tij identiteti ka qenë gjithmonë i pranishëm si një temë qendrore. Identiteti mund të ndërtohet apo rindërtohet. Kadare ka qenë një figurë shumë e rëndësishme, sidomos nga pikëpamje letrare, për të orientuar popullin shqiptar në identifikimin e tyre”.

Prof. Dr. Ke Jing është albanologe dhe ballkanologe. Studimet universitare i ka përfunduar në Universitetin e Prishtinës për gjuhë dhe letërsi shqipe. Ajo ka drejtuar për disa vite katedrën e gjuhës shqipe në Universitetin e Studimeve të Huaja në Beijing (BFUS) dhe aktualisht, drejton shkollën doktorale në studimet albanistike pranë këtij universiteti.