Ngjarje

Salla Franceze, një ‘ishull’ i ri leximi në Bibliotekën Kombëtare

5 mars 2018



Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë, në kuadër të “Pranverës frankofone në Tiranë”, përuroi të hënën, më datë 5 mars, Sallën Franceze të Leximit, me praninë e Ambasadores së Francës, znj. Christina Vasak, Ministres së Kulturës, znj. Mirela Kumbaro-Furxhi, personaliteteve dhe kontribuuesve të frankofonisë në Shqipëri, etj.. Kjo hapësirë e re leximi vjen nën konceptin arkitektural të “një ishulli leximi”, që lundron simbolikisht, grafikisht, në “Universin e pafundmë të leximit”, duke pasur një destinim kulturor frankofon, në shërbim të leximit, të shkëmbimit të informacionit, të dijes por edhe kënaqësisë estetike. Ngritja e kësaj salle u bë e mundur falë mbështetjes dhe bashkëpunimit që Biblioteka Kombëtare pati me Ambasadën e Francës në Tiranë, Ministrinë e Kulturës, Aleancën Franceze, Fakultetin e Arteve të Bukura, etj..

Duke cituar pohimin e Marcel Proust për lexuesit e tij francezë një shekull më parë se “Leximi është një miqësi”, drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare, Prof. dr. Persida Asllani u shpreh se “më mirë se kudo tjetër, ky pohim gjen shprehjen e tij të qartë aktuale në historinë e projektit të kësaj salle, e cila, qysh në momentin e parë e deri më tash u mendua e u jetua përmes kuptimit të thellë të miqësisë, e sidomos asaj të pashlyeshmes, që në cilën na përfshin çdo përvojë e bukur leximi. Me konceptin e duhur në interier, në funksionalitet e në pasurim libror, ajo do të mund të bëhej jo vetëm një sallë leximi e librit frankofon, por një hapësirë model shkëmbimi leximesh, shijesh estetike, dijeje, informacioni, komunikimi, interdisiplinariteti e interkulturaliteti”. Ngritja e Sallës Franceze të Leximit vjen si një vijim i bashkëpunimit të përhershëm mes Bibliotekës Kombëtare, Ambasadës së Francës dhe Aleancës Franceze, iniciuar në vitin 2014 përmes një memorandumi bashkëpunimi. Drejtoresha e BKSh-së, znj. Asllani duke falënderuar Ambasadën franceze për bashkëpunimin e ngushtë institucional dhe donacionin e fondit më të ri të literaturës në gjuhën franceze, theksoi se “Biblioteka Kombëtare është modeluar sipas frymës së simotrës së saj të madhe, Bibliotekës Kombëtare të Francës. Donacionet e Qeverisë Franceze për bibliotekat e ndryshme në vendin tonë më së miri e dëshmojnë edhe faqet e gazetave shqiptare të viteve ’30. Librat e dhuruar në atë periudhë, veç Bibliotekës Kombëtare kishin destinacion bibliotekat publike të Korçës dhe Elbasanit, si edhe Bibliotekat shkollore të Liceve Kombëtarë të Tiranës, të Korçës, Shkodrës, Gjirokastrës, apo bibliotekës së famshme “Për Djelmërinë”dhe Institutin femënor “Nana Mbretneshë” në Tiranë”. Librat më të rinj të kësaj salle përbëjnë në vetvete një “bibliotekë” të shkëlqyer të arritjeve më të mira botërore të mendimit francez, të kritikës së artit dhe të teorive nga më të ndryshme të njohjes e të shkencave humane”.

Ndërsa Ministrja e Kulturës, znj. Mirela Kumbaro-Furxhi, në fjalën e saj përshëndetëse, duke sjellë në kujtesë ngjarje historike e kulturore, të cilat dëshmojnë jo vetëm miqësinë e thellë midis dy vendeve, por edhe ndikimin e kulturës franceze në vendin tonë, u shpreh se “çelja e kësaj salle të re leximi është një ngjarje e rëndësishme kulturore,realizuar pas një pune të gjatë të Bibliotekës Kombëtare dhe falë mbështetjes së vazhdueshme të Ambasadës franceze. Gjuha dhe kultura franceze kanë qenë dhe mbeten baza e formimit të një pjese të mirë të elitës shqiptare, duke nisur nga hapja e Liceut francez në Korçë, një nga vatrat arsimore më të rëndësishme që përgatiti emancipimin shoqëror të një plejade njerëzish shkencës, artit dhe kulturës, si Aleks Buda, Vedat Kokona, Mahir Domi, Selman Riza, Sabiha Kasimati, Nonda Bulka, Anton Mazreku, Koço Glozheni, Misto Treska, etj., për ta mbërritur deri në këtë sallë të re leximi, të ideuar dhe ngritur me kaq dashuri”. Në vijim të takimi Ambasadorja e Francës, znj. Christina Vasak, në fjalën e saj vuri në dukje se “Salla Franceze e Leximit, që vjen si hapësira e ‘shprehjes’ franceze, falë projekteve dhe aktiviteteve të shumta do të shndërrohet në një vend i rëndësishëm takimi, debatesh, shkëmbimi idesh dhe informacionesh, një pikë reference në Tiranë për të gjithë publikun”.

Salla Franceze e leximit, me rreth 3700 libra, të cilat përfshijnë të gjitha fushat e dijes, është një hapësirë e re leximi në Bibliotekën Kombëtare. Ajo ka një literaturë në pasur në gjuhën franceze, duke u ardhur në ndihmë të gjithë studiuesve, studentëve dhe lexuesve të kryeqytetit, si edhe përmes veprimtarive të shumta kulturore në shërbim të shkëmbimit të dijes dhe informacionit. Fond i ri, donacion i Ambasadës Franceze, përfshin emrat më të rëndësishëm të filozofisë, letërsisë, antropologjisë, arkitekturës apo artit francez të shekullit XX. Janë 170 tituj, të viteve të fundit, botime nga shtëpitë botuese më të njohura franceze. Studiuesit dhe lexuesit shqiptarë frankofonë do të kenë mundësinë të marrin në dorë, për një njohje më të thellë, botime rreth rrymave letrare, teorive dhe ideve filozofike që dominuan shekullin XX, me ndikim të jashtëzakonshëm në të gjithë kulturën dhe shoqërinë evropiane. Ata do të mund të shijojnë edhe krijimtarinë e plotë letrare të poetit Paul Valéry dhe prozatorët Marcel Proust dhe Milan Kundera. Krahas tyre vijnë edhe veprat e kritikëve, teoricienëve e filozofëve të rëndësishëm si: vepra e plotë e kritikut e studiuesit të tekstit Roland Barthes; e filozofit Michel Foucault; idetë dhe teoritë e fenomenologjisë së Jacques Derrida-s dhe Gilles Deleuze; intelektualit dhe shkrimtarit Georges Bataille; apo vepra e sociologut Emile Durkheim, etj.. Krahas tyre janë edhe veprat e shkrimtares feministe, filozofe dhe kritike Hélène Cixoux, filozofit dhe gjuhëtarit Jean-Michel Henny, poetit Gérard Berréby, shkrimtarit Julien Gracq, Jean Borriel, etj.. Një vend të posaçëm ndër librat e dhuruar nga Ambasada franceze në Tiranë zënë edhe disa botime në gjuhën frënge të Ismail Kadaresë, që vijnë në përkthimin mjeshtëror të Jusuf Vrionit dhe Michel Métais.