Ngjarje

Takim i veçantë me fituesin e Çmimit Goncour, romancierin francez Mathias Enard

18 Tetor 2018



Me rastin e përkthimit dhe botimit në gjuhën shqipe të romanit “Busull” i romancierit francez Mathias Enard, fitues i Çmimit Goncourt 2015, të enjten pasdite, më 18 tetor, në Sallën Franceze të Leximit në Bibliotekën Kombëtare, u zhvillua një takim i veçantë me shkrimtarin, me pjesëmarrjen e studentë, botues dhe shkrimtarë. Mathias Enard, i vlerësuar me shumë çmime prestigjioze, është njëherazi specialist i gjuhëve dhe kulturave orientale. Romani “Busull” (“Buzuku”, 2016) vjen për publikun shqiptar përmes përkthimit mjeshtëror të Urim Nergutit, krahas veprave të tjera si “Zona”, “Përsosmëria e Qitjes”, “Tregoju për betejat, mbretërit dhe elefantët” dhe “Rruga e vjedhësve”.

Gjatë bashkëbisedimit në gjuhen franceze, romancieri Mathias Enard u shpreh për të pranishmit se “romani “Busull” është një projekt që ekziston prej shumë kohësh. Për rreth 10 vjetësh kam mbledhur shënime, ide, copëza të ndryshme kërkimesh. Doja një histori të madhe dashurie disi klasike, një dashur të penguar, një formë modern të një historie mesjetare”. Por si një njohës shumë i mirë i kulturës dhe gjuhëve orientale, shkrimtari francez nuk harron të diskutojë mbi një nga temat më të veçanta të kulturës e shoqërisë evropiane, Orienti. “Me këtë roman doja të flisja për orientalizmin, për ndërtimin e imazhit të Orientit në Evropë, për orientalizmin në muzikë, megjithëse të elementë më të pakët. Me muzika ndjehet më shumë në ritmin e brendshëm të romanit”, nënvizoi Enard. Ai shtoi më tej në ligjëratën e tij “Orienti prej shekujt në historinë evropiane është si vendi i gjetjes së emocioneve të forta, një joshje e vazhdueshme, një herezi, një imazh i jashtëzakonshëm piktoresk, interesant. Dhe Vjena është Porta e Orientit, ajo që lidh Evropën me Orientin. Por në roman ajo vjen në konceptin e një drejtimi”.

Romancieri Mathias Enard ka studiuar persishten dhe arabishten dhe ka jetuar shumë vite në Lindjen e Mesme. Njohës i kulturës dhe gjuhëve orientale është profesor i gjuhës arabe në Universitetin e Barcelonës dhe të Berlinit. Autor i shtatë romaneve, të përkthyera në disa gjuhë të botës, Enard është vlerësuar me çmime prestigjioze. “Tregoju për betejat, mbretërit dhe elefantët” është vlerësuar me Çmimin Goncourt të Gjimnazistëe (2010) dhe është zgjedhur edhe si njëri nga romanet më të mirë të vitit nga Akademia Goncourt.

Ky takim vjen si bashkëpunim i ngushtë i Ambasadës Franceze në Tiranë me Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë, duke sjellë më parë për publikun kryeqytetas emra të njohur si shkrimtarin François-Henri Désérable, filozofin Jean Paul Mongin, astrofizikantët Ludwik Dobrzynski dhe Daniel Denigri.