Ngjarje

Biblioteka Kombëtare dhe Fondacioni ALSAR nënshkruajnë marrëveshje për dy botime të reja studimore dhe anastatike

25 mars 2019



Bashkëpunimi i suksesshëm mes Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë dhe Fondacionit Arsimor Kulturor Humanitar - ALSAR, që zuri fill me përgatitjen dhe botimin anastatik të revistës “Diturija” të Lumo Skëndos (pseudonimi letrar i Mid’hat Frashërit), pikërisht në vitin e kthimit të eshtrave të tij në atdhe dhe në kuadër të kremtimeve të 110-vjetorit të Kongresit të Manastirit, po vijon edhe me angazhime të mëtejshme mes tyre, duke mundësuar, përmes marrëveshjesh të reja, botime të natyrës studimore ose riprodhuese (anastatike), të cilat do të lejojnë thellimin e dijeve tona mbi autorin, veprën dhe kontributin e jashtëzakonshëm të tij, ende të pa ndriçuar sa duhet. Dy botimet e reja, që së shpejti do të jenë në duart e lexuesve dhe të studiuesve të Lumo Skëndos, janë botimi anastatik i gazetës “Lirija” (1908-1910) dhe Aktet e Konferencës Shkencore “Lumo Skëndo dhe themelimi i revistës Diturija”. Ceremonia e nënshkrimit të marrëveshjes së bashkëpunimit midis BKSH dhe ALSAR u zhvillua të hënën, më datën 25 mars, në Sallën “Lumo Skëndo”, pikërisht në ditën e lindjes së Mid’hat Frashërit, si shenjë nderimi për të e veprën e tij.

Gjatë ceremonisë së zhvilluar me këtë rast drejtoresha e Bibliotekës Kombëtare, Prof. Dr. Persida Asllani, u shpreh se “nënshkrimi i kësaj marrëveshjeje bashkëpunimi vjen pikërisht në ditën e lindjes së Mid’hat Frashërit, si një shenjë nderimi për të e veprën e tij. Koleksionet e kësaj gazete të hershme kishin mangësi në plotërinë e tyre në disa biblioteka të vendit, si dhe dëmtime të konsiderueshme në shumë numra. Ky botim anastatik do të plotësojë bibliotekat e vendit si dhe ato të studiuesve e lexuesve gjithnjë e më të shumtë”. Ndërsa drejtori i Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra, në fjalën e tij përshëndetëse u shpreh se “përkujtimi i figurave kombëtare dhe i veprave të tyre është tejet i rëndësishëm për të ardhmen dhe brezat që vijnë më pas. Bashkëpunimi i nisur me Bibliotekën Kombëtare, së pari me botimin anastatik të revistës “Diturija”, do të vijojë më tej edhe me punë të tjera shkencore. Është shumë vyer të botojmë sa më shumë vepra shkencore të periudhës së Rilindjes shqiptare, si një etapë e rëndësishme e shtet-formimit dhe kombi shqiptar, të cilat do të dokumentojnë dhe risjellin në vëmendje këtë periudhë historike”.

Duke çmuar dhe vlerësuar veprën e gjerë kulturore, shkencore e atdhetare të Mid’hat Frashërit, si dhe në konsultim të vijueshëm me studiuesit e tij më të mirë, BKSH dhe ALSAR, gjykuan të vlefshme të pasuronin bibliotekat e sotme me një botim të ri anastatik: pikërisht botimin e gazetës që ai themeloi më 1908 dhe e botoi deri në vitin 1910, me titullin simbolik “Lirija”. Ndonëse një pjesë e mirë e artikujve të kësaj gazete janë ribotuar në botimet e sotme bashkëkohore të veprës së tij, shfletimi i gazetës “Lirija” në tërësinë e saj do të lejonte një studim më të thelluar të veprimtarisë publicistike e politike të Lumo Skëndos si dhe kuptim e analizë më të mirë të kontekstit politik e kulturor në të cilin ajo u botua. Qysh më parë ishte vërë re fakti se koleksionet e kësaj gazete të hershme, kishin mangësi në plotërinë e tyre në disa biblioteka të vendit, si dhe dëmtime të konsiderueshme në shumë numra. Për këtë arsye, specialistët e Bibliotekës Kombëtare, mbasi përgatitën koleksionin e plotë, falë edhe bashkëpunimit me Bibliotekën publike të Elbasanit, i hapën udhë kësaj marrëveshjeje të re me Fondacionin ALSAR, që u lidh në “Sallën Lumo Skëndo” të BKSH-së jo rastësisht më 25 mars, pikërisht në ditën e lindjes së Mid’hat Frashërit, si një shenjë nderimi për të e veprën e tij, vepër që vijon të na falë bujarisht dije, kulturë e krenari të ligjshme. Së shpejti, ky botim anastatik, do të plotësojë bibliotekat e vendit si dhe ato të studiuesve e lexuesve gjithnjë e më të shumtë.

Po kaq i vyer për studiuesit dhe lexuesit e Lumo Skëndos është edhe botimi i akteve të Konferencës Shkencore “Lumo Skëndo dhe themelimi i revistës Diturija”. Konferenca, e zhvilluar në dy edicione të suksesshme, në Tiranë më 10 tetor dhe në Prishtinë më 6 nëntor, gjatë vitit 2018, synoi të hedhë dritë mbi vlerat ende të paçmuara apo të panjohura të Diturisë dhe të autorit të saj. Bashkëpunimi e përkushtimi i studiuesve të mirënjohur në shqyrtimin dhe paraqitjen e vlerave unike të revistës Diturija dhe të personalitetit poliedrik të Lumo Skëndos i solli konferencës pasurinë e perspektivave të larmishme, prej të cilave figura e Lumo Skëndos u shfaq në plotërinë e saj përmes leximesh kulturologjike, historike, gjuhësore, imagologjike etj., duke rikthyer në bashkëkohësinë tonë profilin e një intelektuali të shkëlqyer të botës shqiptare. Paralelisht me këtë, specialistët e Bibliotekës Kombëtare ndërmorën edhe hartimin e “Bibliografisë së revistës Diturija”, një kontribut i çmuar shkencor përmes të cilit vjen një ndihmesë e vlefshme për kërkuesit në thellimin e njohjes së kësaj vepre monumentale të kulturës shqiptare. Falë vijimit të bashkëpunimit me Fondacionin “Alsar”, kjo bibliografi do të botohet së bashku me aktet e konferencës si vijim i dy vëllimeve të hijshme të Diturisë.