Ngjarje

Ekokultura në seminarin “Përthyerje antropologjike”

29 mars 2019



Në Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë, në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit, u zhvillua të premten, më datë 29 mars, seminari i XXII-të “Përthyerje antropologjike” me pjesëmarrjen e veçantë të studiuesit prof. as. dr. Shemsi Krasniqi, pjesë e Departamentit të Sociologjisë të Fakultetit Filozofik të Universitetit të Prishtinës, i cili trajtoi temën studimore “Ekokultura - ripërfytyrim i natyrës në kulturën tradicionale”, si dhe me pjesëmarrjen e studiuesve, antropologëve, etnografëve, studentëve, etj.

Gjatë prezantimit të punës së tij hulumtuese studiuesit Krasniqi vuri theksin në “mënyrën e ripërfytyrimit të natyrës në kulturën tradicionale shqiptare”. Ai u shpreh se “në këtë kontekst, fjala ‘ekokulturë’ është përdorur për t’i paraqitur të gjitha ato elemente të kulturës tradicionale, si vlera, koncepte dhe përfytyrime, dije dhe shprehi, kulte dhe simbole, mite dhe legjenda, besime, festa dhe praktika rituale, të cilat në përmbajtjen e tyre, në mënyrë implicite apo eksplicite, mbartin mesazhe ekologjike dhe paraqesin bazat e një etike mjedisore. Qëllimi kryesor i këtij studimi është identifikimi i elementeve të një etnoekologjie shqiptare, përkatësisht nisja e një fushe studimesh antropologjike mbi mënyrën e të kuptuarit të natyrës në kulturën tradicionale shqiptare”. Në vijim të prezantimit të punës studiuesi Krasniqi paraqiti disa elemente të ekokulturës si ahti/afti, nëma, bekimi, betimi, metamorfoza, empatia, komunikimi, hiri, shembëllimi dhe shejtërimi, elemente këto të cilat hasen si në praktikat e përditshme të jetës reale, ashtu edhe në krijimet imagjinare, në besimet popullore, në folklor, mitologji dhe në traditën orale përgjithësisht. “Këto elemente trajtohen si pjesë përbërëse e ekokulturës, për shkak se përveç karakterit filozofik, mistik, etik, stilistik dhe estetik, ato kanë karakter edhe ekologjik. Duke krijuar vlera dhe norma të caktuara të sjelljes në raport me natyrën këto elemente kanë vepruar edhe si mekanizma kulturorë për ruajtjen e ekosistemit dhe baraspeshës ekologjike”, nënvizoi më tej prof.as. dr. Shemsi Krasniqi.

Vëmendje të veçantë iu kushtua edhe artit shkëmbor të Kosovës, si pjesë e rëndësishme e punës hulumtuese shumëvjeçare në terren të Krasniqit. Pjesë e këtij seminari ishte edhe diskutimi mbi artin shkëmbor të Kosovës, tipologjia e simboleve dhe interpretimi i tyre. Sipas studiuesit “simbolet e gravuara ose pikturuara në gurë, janë shprehje shpirtwrore dhe intelektuale të paraardhësve tanë dhe gjurmojnë disa probleme që lidhen me qenien njerëzore e që janë universale, - të gjithëkohshme dhe të kudondodhura -, pavarësisht koordinatave kohore dhe hapësinore. Arti shkëmbor paraqet një simbiozë të kulturës me natyrën”. ‘Gjetjet’ kryesore nga kërkimet shumëvjeçare në terren të prof. Krasniqit u përcollën për publikun përmes ekspozitës së fotografisë “Arterren”, e cila u çel në hollin e BKSH-së, duke sjellë njerëzit, natyrën, trashëgiminë kulturore, materiale, shpirtërore dhe natyrore të Kosovës.

Shemsi Krasniqi është profesor në Departamentin e Sociologjisë të Fakultetit Filozofik të Universitetit të Prishtinës. Ai ka një fokus të gjerë interesash profesionale, ku përveç sociologjisë dhe etnologjisë, merret edhe me problemet e mjedisit, kujtesën kolektive, trashëgiminë kulturore, e veçanërisht me artin shkëmbor. Në punën e tij kërkimore, ka përdorur metoda të ndryshme, ndër to edhe metodologjinë vizuale. Prof. Ass. Dr. Shemsi Krasniqi është autor i librit “Ekokultura. Natyra në kulturën popullore shqiptare”, botuar nga Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosovës (2016) dhe i katalogut “Arterren”, botuar nga Ministria e Kulturës. Për kontributin e tij në promovimin e trashëgimisë kulturore, sidomos të artit shkëmbor të Kosovës, është vlerësuar së fundmi nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit së Kosovës me çmimin “Shtjefën Gjeçovi”.