Ngjarje

Trashëgimia kulturore e Kosovës, në seminarin “Përthyerje antropologjike”

26 Prill 2019



Në Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë, në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit (IAKSA), u zhvillua të premten, më datë 26 prill, seminari “Përthyerje antropologjike” me pjesëmarrjen e Prof. asoc. Dr. Florina Jerliu, lektore në Universitetin e Prishtinës “Hasan Prishtina”, e cili trajtoi temën studimore “Trashëgimia kulturore e Kosovës:koncepte dhe kontekste të mbrojtjes”, si dhe me pjesëmarrjen e studiuesve, antropologëve, etnografëve, studentëve, etj.

Gjatë prezantimit të hulumtimit studiuesja Jerliu, u shpreh se “Kosova ka trashëguar një fond të jashtëzakonshëm të trashëgimisë kulturore, i cili fatkeqësisht nuk u hulumtua dhe nuk u integrua në mënyrë objektive në sistemin e mbrojtjes pas Luftës së Dytë Botërore, kur edhe u vendos sistemi i administrimit të trashëgimisë kulturore në Kosovë. Ky sistem ishte hallkë e një programi kompleks të Serbisë që e vazhdoi kauzën e dezintegrimit të elementit shqiptar dhe të diversitetit dhe shprehjes kulturore të popullit të Kosovës, të nisur që me rënien e Perandorisë Osmane dhe pushtimin e saj nga Serbia”. Ajo shtoi se “sot, trashëgimia kulturore e Kosovës e mbrojtur me ligj, reflekton synimet shtetërore për përfaqësim objektiv të vlerave materiale dhe jomateriale të kulturës kosovare. Megjithatë, ajo vazhdon t’i ndiejë pasojat e politikës së diferencimit etnik, të trashëguar nga listat e regjimit të kaluar serb”.

Sipas studiuese Jerliu, edhe Aneksi V i Planit të Ahtisarit mbi trashëgiminë fetare (kryesisht ortodokse) bashkë me dokumentet tjera detyruese ndërkombëtare për Kosovën, kanë luajtur rol qenësor në përcaktimin e kornizës territoriale dhe juridike të një pjese të trashëgimisë kulturore në Kosovë, e cila si pasojë ka aktualizuar konceptin e identiteteve të lokalizuara, të formësuara përgjatë linjave etnike. Efekt i drejtpërdrejtë i këtij aspekti të ri kulturor dhe politik mbetet nënshtrimi i qendrave historike ndaj ndërtimeve të pakontrolluara, si dhe përjashtimi i trashëgimisë së tyre kulturore nga procesi i planifikimit urban dhe ndërtimit të identitetit kulturor në linjë me konceptet evropiane.

Prof. asoc. dr. Florina Jerliu është lektore e historisë, teorisë dhe trashëgimisë arkitekturore në Universitetin e Prishtinës “Hasan Prishtina”. Është aktive në fushën e trashëgimisë kulturore nëpërmjet pjesëmarrjes në komisione të ndryshme dhe projekte të zhvilluara nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, si: projekti për Parkun Arkeologjik Ulpiana, Strategjia Kombëtare për Trashëgiminë Kulturore 2017-2027, Ekspozita e Muzeut të Kosovës, përfshirë dokumentimin e trashëgimisë arkitekturale që zhvillohet në bashkëpunim midis Universitetit të Prishtinës dhe MKRS-së. Jerliu është gjithashtu aktive në sektorin e shoqërisë civile, si themeluese e fondacionit për arkitekturë dhe urbanizëm “Archis Intervention Prishtina” (pjesë e rrjetit ndërkombëtar Archis Intervention) dhe bashkëthemeluese dhe anëtare e bordit të organizatës “Iniciativa Kosovare për Stabilitet”. Prof. asoc. dr. Florina Jerliu është autore e një sërë punimesh shkencore, si dhe autore e dy librave: “Mbrojtja e trashëgimisë ndërtimore” (2016) dhe “Trashëgimia kulturore e Kosovës. Konceptet dhe kontekstet e mbrojtjes” (2017). Në vitin 2017, ajo është shpallur fituese e çmimit vjetor për veprën shkencore “Zef Mirdita”, atribuuar nga MKRS-ja.