Ngjarje

Amësia politike dhe mobilizimi i grave në Kosovë, në “Përthyerje Antropologjike”

31 Maj 2019


 

Në Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë, në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë Kulturore dhe Studimit të Artit, u zhvillua të premten, më datë 31 maj, seminari “Përthyerje antropologjike” me pjesëmarrjen Dr. Linda Gusia, lektore në Departamentin e Sociologjisë në Fakultetin Filozofik, Universiteti i Prishtinës, e cila trajtoi temën studimore “Amësia politike dhe mobilizimi i grave në Kosovë”, me pjesëmarrjen e studiuesve, antropologëve, etnografëve, studentëve, etj.

Prezantimi i punës studimore të dr. Linda Gusisë synoi të shpalosë angazhimin e grave në proceset politike dhe dukshmërinë e tyre në sferën publike përgjatë viteve ‘90 në Kosovë. Në hulumtimin e saj doktoral, Dr. Gusia rishikon lidhjen komplekse mes gjinisë dhe nacionalizmit, duke nisur nga aktivizmi i grave në lëvizjen paqësore përgjatë këtyre viteve e deri te dhuna seksuale si strategji lufte, për të rishikuar kështu politikat gjinore bashkë me përfaqësimet e tyre vizuale dhe tekstuale. “Në frymën e protestave paqësore, gratë aktiviste ishin të parat që reaguan dhe u mobilizuan ndaj përshkallëzimit të dhunës që mori hov në ato vite. Ashtu siç kanë dëshmuar hulumtimet e vetëdijshme për veçoritë gjinore, gratë dhe burrat marrin pjesë në mënyra të ndryshme në projektin e shtet-formimit. Ndërlidhja e kombit me gjininë, nuk ka qenë gjithmonë e dukshme në ligjërimin, analizën dhe kërkimet mbi kombet, megjithatë kombet nuk janë neutrale ndaj gjinisë. Roli i grave në projektet kombëtare shpesh përshkruhet si simbolik, pasi gratë supozohet të kenë mishëruar kufijtë dhe nderin e kombit” u shpreh dr. Gusia gjatë këtij seminari. Më tej ajo shtoi se “në Kosovë, ligjërimi i amësisë ka qenë qendror mes grave politikisht të angazhuara në rezistencë paqësore. Shfrytëzimi i konceptit dhe simbolikës së amësisë si formë e mobilizimit të grave përshtatej me filozofinë e përgjithshme të rezistencës paqësore dhe idiomat kombëtare në përgjithësi. Në kontekstin e Kosovës, sfera private dhe familja ishin më së shumti strehë e konsolidimit të rezistencës dhe jo hapësirë ku rishqyrtoheshin pabarazitë dhe padrejtësitë në të. Kjo krijoi përvoja që e dallojnë Kosovën nga vendet tjera në rajon duke krijuar mundësi të reja të mobilizimit të grave”.

Sipas Dr. Linda Gusisë “kufizimet e imponuara jo vetëm nga shoqëria tradicionale, por edhe nga sistemi shtypës, gjithashtu patriarkal, e bëjnë këtë pozicion të shfrytëzueshëm. Edhe pse ky mobilizim nuk është domosdoshmërish për gruan dhe në emër të gruas, ai ka krijuar agjenci dhe ka shtruar rrugën për lëvizje të grave në Kosovë. Përderisa sot, lëvizjet feministe ngjallin globalisht shpresën e krijimit të asaj që e quajmë “kontrapublikja subalterne”, kërkimet dhe dokumentimet rreth rezistencave lokale krijojnë hapësira kujtese mbi proceset e caktuara historike dhe sociale dhe mënyrat e ndryshme se si gratë janë përvijuar jo vetëm në rrafshin simbolik të sakrificës dhe kujdesit për kombin, por edhe si subjekte që flasin”. Diskutimet vijuan me të pranishmit duke u ndalur në proceset në të cilën ka kaluar shoqëria kosovare pas viteve ’90.

Dr. Linda Gusia është lektore në Universitetin e Prishtinës, në Departamentin e Sociologjisë. Interesi i saj kërkimor përfshin çështjet që lidhen me gjininë, nacionalizmin në kontekstin e konfliktit dhe luftës, kujtesën, hapësirën publike dhe nocionin e përfaqësimit. Ajo përfundoi studimet e doktoratës në Universitetin e Prishtinës (2016), pas një MA në New York University (2003), dhe është bashkëthemeluese e Programit për Studime dhe Hulumtime Gjinore në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës. Projekti i saj më i fundit kërkimor lidhet me reflektimin rreth sistemit paralel të arsimit gjatë viteve '90 në Kosovë, ndërtimin e Muzeut të Edukimit dhe kujtesën e digjitalizuar është mbështetur nga AHRC - Këshilli Hulumtues i Arteve dhe Humanes në Mbretërinë e Bashkuar.