Ngjarje

100-vjetori i lindjes së botuesit Ismail Mal’Osmani

 

 

Po më 23 Prill, Ditën Botërore të Librit, Biblioteka Kombëtare organizoi në mjediset e saj (salla e botimeve referative) veprimtarinë kushtuar botuesit të viteve '30-'40, Ismail Mal’Osmani, me rastin e 100-vjetorit të lindjes së tij.

Drejtori i Bibliotekës Kombëtare z. Aurel Plasari deklaroi se këtë vit institucioni që ai drejton ka parapëlqyer që në qendër të veprimtarisë kushtuar Ditës Botërore të Librit të mos jetë një autor, si zakonisht, por një botues. "Shpesh i harrojmë botuesit,- u shpreh ai.- Autorët harrojnë vlerën e botuesve, pa të cilën veprat e tyre nuk do të materializoheshin kurrë dhe nuk do të shkonin te publiku". Duke mirëseardhur të pranishmit, Dr. Plasari the se në këtë ditë feste për librin për Bibliotekën Kombëtare është kënaqësi t’ia kushtojë përkujtimin e sotëm një botuesi të nderuar si Mal’Osmani për dy arsye: së pari: për cilësinë e botimeve të realizuara prej tij, sidomos në mesin e viteve ’40, dhe së dyti: ekzemplarët e librave të tij që gjenden në koleksionet tona mbajnë shënimin “Dhuratë nga botonjësi”, çka dëshmon vlerësimin e tij për këtë institucion të rëndësishëm të ruajtjes së trashëgimisë së shkruar kombëtare. Ndaj me këtë veprimtari shpresojmë t’ia kemi shpërblyer sado pak atij.

Duke u ndalur te figura Ismail Mal’Osmanit (1910-1983), Dr. Plasari tha se ai është një botues disi i harruar, i mbetur jashtë vëmendjes, por për shumë specifika të tij, për historinë e kulturës shqiptare dhe në veçanti të editorisë shqiptare, përbën një model për nga cilësia e botimeve: emri i autorëve të rëndësishëm që ka botuar, si dhe përzgjedhja e veprave që ka botuar dhe atyre që ka refuzuar janë tregues mjaft domethënës. Ai realizoi botime me vlera estetike për kohën, por edhe të qëndrueshme. Për shumë prej nesh ky përkujtim ngjall kujtime të bukura fëmijërie përmes botimeve të tilla si “Liza në Botën e çudinave” të Carroll-it apo “Princi i lumtur” të Wilde-it, të cilët kanë qenë për mua shkaku i njohjes me Ismail Mal’Osmanin.

Z. Spiro Mëhilli, përgatitës i botimit “Ismail Mal’Osmani, njeriu i librit”, foli për jetën dhe veprimtarinë e botuesit të njohur. Ai u ndal veçanërisht në vlerat e botimeve që ai realizoi, marrëdhëniet korrekte me autorët në planin editorial dhe atë financiar etj.

Znj. Zana Turku, zv/ministre e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve tha se ishte e emocionuar nga fakti që libri dhe emri i madh i Mal’Osmanit kishin mbledhur kaq shumë njerëz në një ditë feste si kjo. “Falënderoj z. Plasari,- tha ajo që gjeti mënyrën më të bukur për ta nderuar këtë figurë në një ditë të tillë simbolike. Dikasteri ynë është i kujdesshëm në vlerësimin e figurave të shquara dhe institucione si Biblioteka Kombëtare dhe drejtori i saj dinë përherë të organizojnë veprimtari të gjetura bukur si kjo e sotmja.”

Z. Arben Tafaj, kryetar i shoqatës “Tirana”, tha se Ismail Mal’Osmani e meritoi plotësisht cilësimin “Njeriu i Librit”. Veprimtaria e tij me shtypshkronjën Gutenberg dhe shtëpinë botuese Mal’Osmani (1931-1947) shtrihet në një periudhë relativisht të gjatë, por njëherazi edhe të shkurtër për të lënë gjurmë në kulturën shqiptare. Fatmirësisht Mal’Osmani, duke investuar në biznesin e librit dhe në fjalën e lirë, arriti të lërë pas kontribute me vlerë në historinë e librit shqiptar. Z. Tafaj e cilësoi veprimtarinë të shkëlqyer dhe theksoi punën e Bibliotekës Kombëtare për shpluhurosjen e figurave të tilla të kulturës sonë. Ai i dorëzoi familjes së botuesit titullin “Fisnikëria tiranase”, akorduar z. Ismail Mal’Osmani nga Shoqata “Tirana” me rastin e 100-vjetorit të lindjes.

Shumë emocionuese ishte fjala e bashkëshortes së botuesit, znj. Leman Mal’Osmani, e cila falënderoi organizatorët e veprimtarisë. Ajo vlerësoi punën e z. Plasari dhe të institucionit që ai drejton për kujdesin që tregojnë për ruajtjen e vlerave të kulturës shqiptare, përfshirë edhe botimet e shtëpisë botuese të bashkëshortit të saj. Ajo dhuroi kopjen e vetme nga arkivi familjar të librit “Gremina e dashunis” të shkrimtarit Mustafa Greblleshi, titull që, nga përdorimi ndër vite, mungonte në Arkivin e librit shqip të bibliotekës sonë. Po ashtu dhuroi edhe një koleksion të gazetës “Trumpeta e Krujës” botuar nga Faik Konica.

Të pranishmit vizituan ekspozitën me librat e realizuar nga Botonjës Mal’Osmani, të shoqëruar me riprodhime të ndryshme që sillnin atmosferën e kohës përmes fotove, dokumenteve dhe objekteve të ndryshme