Ngjarje

Perspektivat kombëtare në integrimet botërore

 

Nën këtë temë u mbajt në Prishtinë më 18-19 nëntor 2011 edicioni VI i Konferencës Kombëtare të Bibliotekonomisë Shqipëri-Kosovë. E përshëndetën Konferencën z. Ramë Buja, ministër i Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë i Kosovës, z. Ajdin Abazi, zv/ministër i Kulturës, Rinisë dhe Sportit i Kosovës, z. Arben Doçi, zv/ambasador i Shqipërisë në Kosovë dhe z. Paul Engelstad, zyrtar për Marrëdhënie me Publikun në Ambasadën e SHBA-ve në Prishtinë.

Veprimtaria vijoi me referatet e mbajtura nga Prof. Dr. Aurel Plasari, drejtor i Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë (BKSh), dhe Prof. Dr. Sali Bashota, drejtor i Bibliotekës Kombëtare dhe Universitare të Kosovës (BKUK).

Në referatin e tij z. Aurel Plasari theksoi se dukuria e shkëmbimit karakterizon në ditën e sotme mbarë shoqërinë. “Ne jetojmë,- tha ai,- mes një shkëmbimi informacionesh politike, sociologjike, teknologjike, menaxheriale, ekonomike, kulturore etj., nëpërmjet transformimit të normave dhe të teknikave të qendrave të informacionit, nëpërmjet futjes së rregullave reja të qasjes për përdoruesit, por edhe nëpërmjet zgjerimit të vetë politikës së qasjes në informacion. Ku po na çon ky shkëmbim, po e quaj “supershkëmbim”? Ku po i çon bibliotekat tona tani që quajmë “suksese” integrimin në “Bibliotekën Digjitale Botërore”, në “Europeana”-n, “Portalin Albanologjik Shqipëri-Kosovë” si dhe integrime të tjera të pritshme? Ku po i çojmë ne vetë bibliotekat tona nëpërmjet ambicies për të grumbulluar, konservuar dhe shërbyer jo vetëm libra, dorëshkrime, shtypshkrime, harta, gazeta, revista, por edhe CD-ROM-e, DVD-ra, materiale të digjituara, full text-e etj.? Madje: jo vetëm të bibliotekave tona, por edhe të rrjeteve gjithnjë më të gjera burimesh të ofruara: mbarëkombëtare, europiane, deri botërore. Kemi të bëjmë gjithnjë me “biblioteka”, sipas vetë prejardhjes së termit, “depo librash”? Apo me institucione të reja hibride? Në të vërtetë kemi të bëjmë me gërshetimin e të dyja koncepteve, gërshetim prej të cilit ka lindur koncepti i ri i “bibliotekave hibride”. Punojmë nën shenjën e këtij koncepti, shpesh edhe pa e ditur atë, ndërkohë që lakmojmë t’i hibridizojmë gjithnjë më shumë bibliotekat tona”.

Z. Plasari sqaroi se koncepti “Hybrid Library” është shfaqur në kontekstin e përdorimit të teknologjive të reja të informacionit dhe të bartësve (suporteve) të rinj të informacionit dhe se biblioteka hibride është ajo bibliotekë në të cilën përdoruesit i sigurohet qasja e integruar – dhe ky është thelbi i integrimit që synohet – në burimet e informacionit në çdo bartës (suport) duke përdorur teknologjitë e informacionit. “Po ta thjeshtonin,- vijoi ai,- kjo do të thotë integrim i harmonishëm i dokumenteve letër me ato elektronike, duke u hapur nga baza themelore lokale, në një bazë gjithnjë më të gjerë, në rastin e nevoja tona: kombëtare, europiane, botërore”.

Këto referuesi i konsideroi tri perspektiva të mëdha të pashmangshme të të dyja bibliotekave tona kombëtare dhe e vlerësoi si avantazh të mirëfilltë faktin që për t’i përballuar ato janë tanimë mundësitë të qëndrojmë e të punojmë përkrah duke mbështetur shoqja (bibliotekë) shoqen (bibliotekë).

Z. Sali Bashota në referatin e tij vuri n\ dukje se kultura kombëtare shqiptare, e cila i takon një shtrati të njëjtë gjenetik, një ndër më të vjetrat në Europë, është e njëjtë në të gjitha nivelet e përfaqësimit, kur flitet për informacionin apo rolin komunikues si dhe për identitetin e shqiptarëve në përgjithësi.

“Vlerat kulturore, trashëgimia e pasur dhe unikate kombëtare, të cilat ndërlidhen me identitetin, me gjuhën, letërsinë, kulturën, historinë kombëtare, të sistemuara përbrenda një portali albanologjik, dëshmojnë për zhvillimin e një civilizimi nëpër kohë dhe periudha të ndryshme, i cili është i fuqishëm vetëm nëse e ka vizionin dhe perspektivën e kulturës së vet, tashmë si pikë referimi edhe për të tjerët,- nënvizoi ai.- Informacioni bibliografik kombëtar sot në botë është pasuri jo vetëm e bibliotekës kombëtare të një vendi, por edhe më gjerë. Për ketë arsye modernizimi i bibliotekave, përmes sistemeve të automatizuara bibliotekare, duke i favorizuar teknologjitë më të reja, është një parakusht për avancimin e dijes dhe të shoqërisë njerëzore në epokën e globalizmit, ku kultura dhe libri e kryejnë misionin e tyre në rrjetin botëror të informacionit dhe të komunikimit”.

Duke përfunduar z. Bashota tha se projektet që ndërlidhen me perspektivat kombëtare, të cilat synojnë të integrohen në rrjedhat botërore përmes kulturës, librit, bibliotekave etj., e paraqesin një përafrim të fuqishëm me substratin e kulturës perëndimore, si referenca më e fuqishme për treguesit themelorë të fenomenit të identitetit të shqiptarëve.

Në seancën e parë të konferencës specialistë nga biblioteka të Kosovës dhe të Shqipërisë mbajtën kumtesa në të cilat u trajtuan çështje që lidheshin me përpjekjet për integrim në rrjedhat e zhvillimeve botërore duke ruajtur identitetin kombëtar të bibliotekave tona. Ndër kumtesat e mbajtura ishin: Aftësimi në informacion në mjedisin digjital: sfidë në mijëvjeçarin e ri (Dr. Etleva Domi, zv/drejtore e BKSh), Kosova: kujtesa dhe informacioni (Mr. Fazli Gajraku, BKUK), Kërkesat funksionale për regjistrimet bibliografike (Msc. Mimoza Shkodrani, Biblioteka e Universitetit Politeknik, Tiranë), Integrimi i kulturës kombëtare përmes bibliotekave dhe arkivave (Izet Abdyli, BKUK), Trendet e shërbimit të referencave në përballje me zhvillimin e teknologjisë së informacionit (Msc. Ederina Demo, Biblioteka e Universitetit Politeknik, Tiranë), Perspektivat e digjitimit të librit shqip (Bukurije Haliti, BKUK), Digjitimi i koleksioneve të hartave të rralla (Behije Luga & Enilda Kola, BKSh), Libri shqip në Kosovë midis integrimit kombëtar dhe globalizmit (Ramize Bajraktari, BKUK) dhe Arsimimi në fushën e informacionit (Ramush Zeka, BKUK).

Në seancën e dytë të konferencës u bë përurimi i Portalit Albanologjik Shqipëri Kosovë, arritje kjo e madhe e të dyja bibliotekave për zbatimin e teknologjive të reja të komunikimit dhe të informacionit në shërbimet bibliotekare që lidhen me shkencat albanologjike. Liridon Zekaj (BKUK) u ndal te web-portali, disenji dhe navigimi; ndërsa Dr. Ramazan Vozga (BKSh) paraqiti pasurinë e informacionit dhe të burimeve të portalit. Znj. Behije Luga, përgjegjëse e Sektorit të Informatikës dhe Teknologjive të Reja në BKSh, pasi vlerësoi këtë arritje, kërkoi një mbështetje më të mirë se deri më sot të kërkesave të shtuara për pajisje dhe teknologji të domosdoshme për një pasurim dhe ecuri normale të Portalit.

Zz. Plasari dhe Bashota, pasi vlerësuan si arritje të madhe ngritjen e këtij portali, e quajtën ditën e promovimit të tij një ngjarje të rëndësishme, ditë feste dhe gëzimi, por edhe shprehën besimin për pasurimin e tij gjithnjë e më shumë me botime digjitale të karakterit albanologjik.

Konkluzionet e Konferencës i mbajti znj. Etleva Domi. Ajo theksoi se në referate dhe kumtesa u shpalosën strategjitë, arritjet dhe perspektivat integruese të të dy institucioneve kombëtare në rrjedhat europiane dhe botërore, BKSH dhe BKUK, u trajtuan problemet themelore me të cilat përballen sot, në epokën e risive teknologjike, bibliotekat si në Shqipëri, ashtu edhe në Kosovë. “Komuniteti i bibliotekarëve paraqiti në këtë konferencë punën e lodhshme, por të suksesshme, të përfshirjes në nisma a projekte digjitimi në nivel kombëtar apo ndërkombëtar, të integrimit të bibliotekave tona në portale europiane dhe botërore,- nëvizoi ajo.- Këto përpjekje tanimë rezultojnë të frytshme dhe janë kthyer në një realitet të ri të shumëdëshiruar për cilindo nga ne. Konferenca dëshmoi qartë që bibliotekat si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë po përparojnë dita ditës. Edhe në epokën sotme të kibernetikës dhe të internetit, bibliotekat vijojnë të mbeten vatrat kryesore të rrezatimit të kulturës së vërtetë librore; ato vijojnë përpjekjet për të grumbulluar, ruajtur dhe promovuar trashëgiminë kulturore të shkruar, të vjetër e të re, në portale euro-atlantike, në portale që flasin tanimë edhe shqip”.

Në mbyllje të punimeve të konferencës u miratua Rezoluta përkatëse.