Ngjarje

“Erdhën britanikët!”

 

Ky ishte titulli i veprimtarisë që u zhvillua më 8 maj 2012 në mjediset e Bibliotekës Kombëtare në përkujtim, për herë të parë në Shqipëri, të Ditës së Fitores në Europë (8 Maji). Merrnin pjesë z. Aldo Bumçi, ministër i Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, ish-presidenti Alfred Mojsiu, deputetë, historianë, specialistë të bibliotekave, gazetarë etj.

Veprimtarinë e hapi znj. Afërdita Sharxhi, përgjegjëse e Sektorit të Albanologjisë dhe Balkanologjisë, duke theksuar se kjo veprimtari, në kuadër të 100-vjetorit të Pavarësisë, u ideua dhe u realizua nga Prof. Dr. Aurel Plasari, drejtor i Bibliotekës Kombëtare.

Duke marrë fjalën, z. Aldo Bumçi vuri në dukje se 8 Maji është dita kur gjithë Europa feston fitoren ndaj nazizmit dhe se garanci e kësaj fitoreje janë ekzistenca e NATO-s dhe e Europës së Bashkuar. “Zgjerimi i Aleancës Euroatlantike dhe integrimi evropian,- theksoi ai,- bënë që në fillim të viteve ’90 era e demokracisë të fryjë edhe në Shqipëri”. Z. Bumçi falënderoi z. Plasari për nismën e organizimit të përkujtimit të kësaj Dite.

Në ligjëratën e tij z. Aurel Plasari shprehu shpresën që me këtë veprimtari të ndihmohet në rileximin e historisë së Luftës II Botërore. Duke u përqendruar në paraqitjen e autorëve dhe tezave kryesore të veprave të ekspozitës historike me libra të shkruar kryesisht nga drejtues dhe pjesëmarrës të misioneve britanike në Shqipëri gjatë asaj periudhe, ligjëruesi vuri në dukje se hyrja në luftë e Britanisë së Madhe i dha konfliktit një tjetër dimension: kishte filluar lufta botërore. Z. Plasari u ndal në përpjekjet e aleatëve britanikë për të krijuar një front të bashkuar me përfaqësues të tillë rrymash e drejtimesh të ndryshme politike si Abaz Kupi, vëllezërit Kryeziu, Mustafa Gjinishi, Muharrem Bajraktari etj. qysh në vitet 40-41.

Duke u ndalur në librat e ekspozuar që evokojnë veprimtarinë e misioneve britanike në Shqipëri gjatë Luftës, ligjëruesi citoi idetë kryesore të autorëve të tyre, si Julian Amery, Oakley-Hill, Billy McLean, William Tilman, Peter Kemp, David Smiley, Edmund Davies, Anthony Quayle, Reginald Hibbert, Alexander Glen, Roderick Bailey, Nicholas Bethel etj. Me mjaft interes ishte evidentimi i konsideratave dhe opinioneve të autorëve të mësipërm për çështjen e diskutuar të luftës civile në Shqipërinë e atyre viteve, qëndrimin dhe kontributin e forcave të ndryshme politike-ushtarake shqiptare të asaj kohe, shtrembërimin e të vërtetës për ndihmën e misioneve britanike nga politika dhe historiografia shqiptare e periudhës së diktaturës etj. Ligjëruesi, gjithashtu, vlerësoi mjaft vargun e deklaratave të kryeministrit britanik Winston Churchill për luftën që zhvillohej në vendin tonë kundër forcave fashiste dhe naziste.

Të pranishmit vizituan ekspozitën me libra dhe foto kushtuar kontributit të shquar britanik në Rezistencën antifashiste dhe LNÇ shqiptare në vitet e Luftës së Dytë Botërore, të cilat e radhitën vendin tonë në anën e fitimtarëve të asaj ngjarjeje me peshë të historisë botërore.